Animacja
 
27 56 800 mm_IMGP8185 DSC04518 DSC04533 DSC06761 DSC_2676 DSC_2722 DSC_2754 DSC_3324 DSC_5920 DSC_6584 IMGP1693 miasto1-m P1010012 P1010028 P4270021 pilawa1_ac swietokarpia zator_the_best_003    

 Zator , Stolica DOLINY KARPIA

"Dolina Karpia" to przedsięwzięcie turystyczne, obejmujące obszar 270 ha i siedmiu sąsiadujących gmin: Zator, Przeciszów, Spytkowice, Osiek, Brzeźnica, Polanka Wielka oraz od niedawna Tomice. Region ten posiada ogromne znaczenie przyrodnicze i kulturowo - historyczne, którego wyróżniajżcą cechą jest zachowana od czasów średniowiecza po dzień dzisiejszy ekstensywna hodowla Karpia Zatorskiego oraz pierwotny, niezmieniony układ stawów i grobli. Bogata i rozbudowana turystyczna oferta Zatora - stolicy "Doliny Karpia" - skierowana jest głównie do miłośników wędkarstwa oraz aktywnego wypoczynku na łonie pięknej, okolicznej przyrody. Zespoły zbiorników wodnych, komercyjne, licencyjne i specjalistyczne łowiska, wypożyczalnie sprzętu wękarskiego, okołozbiornikowe zaplecze gastronomiczne, hotele, motele, pola biwakowe i karawaningowe przyciągają rzesze turystów nie tylko z Małopolski, ale również ze Śląska i niejednokrotnie z dalszych regionów. "Dolina Karpia" to przede wszystkim najważniejszy ośrodek hodowli Karpia Zatorskiego w naszym kraju oraz miejsce, które staje się Europejskim Centrum Wędkarstwa. Ukształtowanie terenu sprzyja sportom rowerowym, na tym obszarze krzyżuje się wiele profesjonalnych tras i ścieżek rowerowych oraz edukacyjnych. Obok międzynarodowego szlaku "Greenways" biegnie cała sieć malowniczych tras wśród drzew, groblami, między i wokół stawów. Dolina Karpia to także raj dla ornitologów, którzy tłumnie zjeżdżają nad zatorskie stawy obserwować i podglądać dziesiątki gatunków wodnego ptactwa, będącego często pod ścisłą ochroną. Do najbardziej pożądanych gatunków należy ślepowron, który jest skrzydlatym symbolem ziemi oświęcimskiej. Ten region słynie również z rzadkich i chronionych okazów flory, głównie z roślinności pływającej. Występuje tu tak unikatowy jej okaz jak kotewka orzech wodny (jedno z kilku zaledwie stanowisk w Polsce) o liściach skupionych w charakterystyczne rozety oraz grzybieńczyk wodny o złocistożółtych kwiatach. Bogaty szlak atrakcji turystycznych Doliny Karpia obfituje także w zamki, pałace, dworki, w unikalne drewniane i zabytkowe kościółki, stareńkie kapliczki przydrożne i figury świętych. Oprócz wielkiej liczby zabytków charakterystyczne dla Doliny Karpia jest bogactwo lokalnych tradycji i dawnych zwyczajów, zachowanych i nie zmienionych do dnia dzisiejszego. Każdego roku w pierwszy weekend lipca Zator zaprasza wszystkich na wielką imprezę, jedno z największych wydarzeń na artystyczno - kulinarnej i kulturalnej mapie Małopolski , Święto Karpia. Przez trzy dni stolica Doliny Karpia gości nierzadko kilkanaście tysięcy turystów (samo miasto ma niecałe 4 tys. mieszkańców), spragnionych mocnych wrażeń i świetnej zabawy.

 KARP ZATORSKI

Należy do najbardziej znanych produktów tradycyjnych i regionalnych w naszym kraju a jego hodowla prowadzona jest od wieków na terenie zatorszczyzny. Przez kilka stuleci polscy królowie z dworu wawelskiego otaczali tą krainę troskliwą opieką a zwłaszcza karpia, którego sprowadzali przez długie lata na swoje stoły i stąd wziąła się nazwa "Karp Królewski". I aby być w zgodzie z prawdą historyczną - jedynie karp z Zatora ma prawo szczycić się przydomkiem "królewskiego". Produkcja tej wyjątkowej ryby w celu zachowania najwyższych walorów jakościowo - smakowych prowadzona jest w sposób ekstensywny, w oparciu o naturalną wydajność produktywną stawów. Ponadto w Zatorze hoduje się inne wyśmienite ryby, m.in. szczupaki, sandacze, sumy, okonie, liny oraz  na razie eksperymentalnie jesiotry. Aktualnie "Karp Zatorski" oczekuje w Brukseli na rejestrację produktu jako "Chroniona Nazwa Pochodzenia".

WAŻNIEJSZE OBIEKTY ZABYTKOWE

 KOŚCIóŁ PARAFIALNY
Wybudowany w miejscu pierwotnego kościoła romańskiego z 1393r, pod wezwaniem Św. Wojciecha i Jerzego. Zabytek kl. I. Gotyk z elementami neogotyku, murowany z cegły, w dolnych partiach z kamienia, oszkarpowany. Kilkakrotnie restaurowany, ostatnio w latach 1956 - 73 z częściową przebudową wnętrza. Prezbiterium gotyckie, strop głównego korpusu, filary, chór - współczesne. Wewnętrz liczne cenne pamiątki m.in. spiżowa chrzcielnica z XV w., zabytkowe dzwony z XV, XVI w., liczne epitafia, fragmenty fresków na ścianach, gotycki ołtarz główny. Obok kościoła sarkofag księżnej Apolonii Poniatowskiej, właścicielki dóbr zatorskich. W krypcie pod kościołem spoczywają m.in. Anna Potocka - Wąsowiczowa i jej mąż generał St. Wąsowicz - adiutant Napoleona I oraz Ludwika i Maurycy Potoccy.
 PAŁAC W ZATORZE
Pierwotnie zamek książęcy o cechach obronnych z 1445r., zabytek kl. I. Siedziba zatorskich książąt, później starostów królewskich, następnie własność prywatna możnych rodów. Częściowo przebudowany w XVIII w. przez Duninów (dobudowa II piętra) oraz restaurowany od roku 1836 przez Wąsowiczów i Potockich z częściową przebudową wnętrz i bogatym wystrojem (sztukaterie, malowidła, marmurowe kominki) wg projektu włoskiego architekta F.M. Lanciego w stylu romantycznego neogotyku, pałac zatorski stał się typową rezydencją magnacką, w której gromadzono cenne pamiątki narodowe, galerię obrazów i bogatą bibliotekę. Ostatnio do II wojny światowej własność hr. Potockich z linii krzeszowickiej. Odrestaurowany gruntownie w latach 1964 - 73 z misternie wykończonymi salami na parterze: pompejańską, złotą, paprociową, bluszczową z pięknymi malowidłami, sztukateriami i marmurowymi kominkami. Poniżej skarpy znajduje się dawny park krajobrazowy w stylu angielskim z częściowym oryginalnym starodrzewem.

 PONADTO WARTO ZOBACZYĆ:
  • Układ urbanistyczny rynku w Zatorze o cechach XIV w., zabytek klasy II., przebudowany w 1968 r. Obecna forma ahistoryczna.
  • Relikty fortyfikacji miejskich w Zatorze - zachowane fragmenty średniowiecznych obwarowań miejskich w zachodniej części miasta.
  • Kompleksy zatorskich stawów rybnych o średniowiecznej genezie z licznymi siedliskami ptactwa wodnego stanowiące atrakcję turystyczną dla turystów i gości odwiedzających zatorszczyznę. Największy staw to Pilawa (w kompleksie Przyrób) o powierzchni 73 ha. Łączna powierzchnia stawów hodowlanych na terenie gminy to ponad 1000 ha.
  • Cmentarz komunalny w Zatorze założony w 1784 r.
  • Cmentarz żydowski (kirkut) prawdopodobnie z połowy XIX w., zlokalizowany
    na osiedlu "Królewiec" w Zatorze.
  • Folwark "Podlipki" w Zatorze, o genezie średniowiecznej, pierwotnie książęcy, następnie królewski, dworski. Obecnie z poł. XIX w. zespół zabudowań, stajnie, spichlerze. Własność RZD.
  • Aleja Lipowa położona na trasie Zator - Oświęcim. Pomnik przyrody o wybitnej roli krajobrazowej. Wzdłuż alei ponad 350 lip, wiek - ok. 200 lat.
  • Dawny dom ubogich starców tzw. "szpitalka", znajdujący się na osiedlu "Morysina" w Zatorze. Pierwotnie wzmiankowany w 1507 r. obecny budynek z przełomu XIX / XX w.
  • Figury i krzyże przydrożne na terenie gminy Zator, m.in.: figura Św. Rocha,
    Św. Jana Kantego i figura Św. Jana Nepomucena z XIX w.
  • Gotycko - renesansowy dwór obronny z XVI w., otoczony parkiem ze starym pomnikowym starodrzewem we wsi Graboszyce oddalonej 6 km od Zatora, przy szosie do Wadowic. W sąsiedztwie czynny jest ośrodek sportowo - rekreacyjny z nowoczesnym zapleczem hotelowym.
  • Zabytkowy, drewniany kołciółek z XVI w. w stylu śląsko - małopolskim pod wezwaniem Św. Andrzeja, znajdujący się na Szlaku Architektury Drewnianej w Graboszycach
  • Ślady średniowiecznego grodziska oraz jaz na rzece Skawie w miejscowości Grodzisko położonej 5km od Zatora. W sezonie letnim stanowi atrakcję turystyczną.
  • Ok. 100 stawów doświadczalnych Rybackiego Zakładu Doświadczalnego oraz malownicze wąwozy lessowe w Laskowej
  • Drewniany kościółek z XIX w miejscu wcześniejszego, jodłowego z XV w. w Palczowicach.
  • Kopiec "Grunwald" usypany przez mieszkańców w 500 rocznicą zwycięstwa pod Grunwaldem w Rabusiowicach. Został zniszczony przez Niemców a później ponownie usypany na Tysiąclecie Państwa Polskiego.
  • Stopień wodny w Podolszu, który jest częścią kaskady Górnej Wisły. Ma na celu stworzenie drogi wodnej dla przepływu barek z węglem ze śląska do Krakowa.
  • Staropolski dwór barokowy z XVIII w. oraz trzy młyny we wsi Rudze.
  • "Wilczy Pysk"- zbiór oryginalnych rzeźb usytuowanych na prywatnej posesji pod gołym niebem twórców ludowych ze Smolic Kazimiery i Kazimierza Skórskich, autorstwa gospodarza.